Op woensdag 18 maart zijn er weer verkiezingen voor de gemeenteraad. Het is belangrijk dat mensen met een beperking ook kunnen stemmen. Dat een stemlocatie toegankelijk is, is niet het enige. De manier van stemmen moet ook toegankelijk zijn. Want stemmen is een mensenrecht, en daarbij hoort ook het stemgeheim.
Stemmal
Zo’n vijf jaar geleden heeft Platform Gehandicaptenbeleid Katwijk (PGK) aan de gemeente gevraagd om een stemmal aan te schaffen. Dit heeft geresulteerd dat tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 blinden en slechtzienden voor het eerst zelfstandig konden stemmen. Dat was mogelijk met de stemmal en de soundbox inclusief koptelefoon. De soundbox is een voorleesapparaat. Dat apparaat leest in de juiste volgorde de politieke partijen voor. Daarna worden per partij de kandidaten van boven naar beneden opgelezen. Door te tellen en te voelen aan de stemmal kan dan het juiste vakje met potlood worden ingekleurd. Het gebruiken van de stemmal heeft nog een voordeel: onder de stemmal komt een glad stembiljet te liggen. Deze moet na het inkleuren dan wel op de juiste manier worden dichtgevouwen, zodat de stem voldoet aan het stemgeheim. Dat is dus veel makkelijker dan het op de juiste manier terugvouwen van een voorgevouwen stembiljet. De stemmal staat ook dit jaar op het stembureau Vredeskerk, Baljuwplein 1 in Katwijk aan Zee.
Gebarentolk
Vier jaar geleden was er in de gemeente Katwijk maar één stembureau beschikbaar waar een gebarentolk aanwezig was. Door de inspanningen van PGK is sinds de laatste Tweede Kamerverkiezingen het voor mensen die doof of slechthorend zijn mogelijk om contact te maken met een tolk op afstand. Op ieder stembureau ligt er een QR-code. Via smartphone of tablet kan met die QR-code een gebarentolk op afstand worden benaderd. Lees hier meer over in ons eerdere bericht.
Fysieke toegankelijkheid
De stembureaus in onze gemeente zijn getoetst door Ongehinderd. Een overzicht van de stemlocaties is te vinden op de website van Ongehinderd. Ieder stembureau heeft minstens één stemhokje met een lage tafel voor rolstoelgebruikers.
Volmacht
Wanneer het niet mogelijk is om vanwege een beperking zelf te stemmen, dan is een stem via volmacht een optie om toch een stem uit te brengen. Meer informatie hierover staat op de website van de Gemeente Katwijk.
Informatie over het stemmen
Aan iedere inwoner van de gemeente Katwijk die een stem mag uitbrengen zijn de stempas en de kandidatenlijst per post verzonden. Op deze documenten staat ook informatie over het stemmen. Deze informatie is ook online beschikbaar op de website van de gemeente. Meer informatie over het stemmen als je een beperking hebt, staat op de pagina Stemmen met een beperking. De kandidatenlijst is ook online beschikbaar. In dit document staan alle kandidaten per partij vermeld. De lijst met kandidaten begint op pagina 4.
Test nieuw stembiljet
Vorige weekheeft PGK een bijeenkomst in Leiden bijgewoond. Daar is uitleg gegeven over de proef met een nieuw stembiljet. Op dit moment wordt in Nederland nog een groot stembiljet met kleine letters gebruikt. Dit formulier is onhandig in gebruik. Niet alleen voor de kiezer, maar ook bij het tellen van de stemmen. Daarom is er een paar jaar geleden in een aantal gemeentes een proef gestart met een stembiljet op A3-formaat met grotere letters en cijfers. De gemeente Leiden doet dit jaar ook mee aan de proef. De grootste verandering is dat op dit stembiljet wel twee vakjes mogen worden ingekleurd. Één vakje voor de partij en het tweede vakje voor de kandidaat. Op het stembiljet staan bovenaan de partijen met partijnaam en het bijbehorende logo. Daaronder staan alleen maar cijfers (van 1 tot en met 50). Deze cijfers komen overeen met de nummering van de kandidaten per partij. De gehele kandidatenlijst kan vooraf worden bekeken in een apart boekje. Dat is wel een groot verschil met hoe het nu is. Het kleinere stembiljet is veel overzichtelijker dan zo’n enorm groot formulier. Omdat het formaat van het stembiljet een stuk kleiner is, wordt het gebruik van de stemmal nog toegankelijker. Want de huidige mal is behoorlijk zwaar om op te tillen om het stembiljet te plaatsen en te verwijderen. Om ervoor te zorgen dat het stembiljet op de juiste manier in de mal wordt gelegd, is er linksboven een hoekje uit het formulier geknipt.
Invoering kleiner stembiljet
De afgelopen jaren is er dus al getest met een kleiner stembiljet. Het is gebleken dat het nog onduidelijk is dat er twee vakjes ingekleurd moeten worden. Volgens de kieswet stem je op een persoon, niet op een partij. Bij de eerdere proeven werd alleen het vakje van een partij ingekleurd. Daarom wordt er ook dit jaar nog getest. Wanneer alles meezit, dan is de eerstvolgende verkiezing voor de Provinciale Staten en Waterschappen in 2027 de eerste verkiezing met een kleiner stembiljet. Dit is wel afhankelijk van wetgeving. Want de kieswet moet eerst gewijzigd worden. En dat kost weer tijd. Het is in ieder geval mooi dat het stemmen steeds toegankelijker wordt voor mensen met een beperking.
